Արցախի բռնի տեղահանվածների հիմնախնդիրները՝ պետական աջակցության տեսանկյունից
ՀՀ կառավարության կողմից 2023 թվականից ի վեր արցախցիների համար նախատեսված ծրագրերը, իմ գնահատականով, չեն կարողացել լիարժեք լուծել բռնի տեղահանվածների առջև ծառացած հիմնական խնդիրները։
ՀՀ կառավարությունը տարբեր ծրագրերի միջոցով 2023 թվականից ի վեր արցախցիների կարիքները հոգալու համար պետական բյուջեից հատկացրել է շուրջ 145 միլիարդ դրամ։ Սակայն, որպես Արցախի պետնախարար, պետք է նշեմ, որ այս միջոցները, ցավոք, չեն ունեցել ակնկալվող արդյունքը։
Առաջին և ամենակարևոր խնդիրը բնակարանային ապահովվածության ծրագրի անարդյունավետությունն է։ Բնակապահովման ծրագրի շրջանակում բնակարան է ձեռք բերել ընդամենը 2000 ընտանիք, մինչդեռ բռնի տեղահանվածների ընդհանուր թիվը 25 000 է։ Պետական աջակցության շրջանակում բնակարան գնելու հնարավորություն է ունեցել միայն տեղահանվածների 10%-ը։
Այս իրավիճակը պայմանավորված է մի քանի գործոնով։ Դրանցից մեկը բնակարանների գների անհամաչափ բարձրացումն է Հայաստանի տարածքում։ 2-3 անդամից բաղկացած ընտանիքի համար 5 կամ 10 միլիոն դրամով բնակարան գնելու հնարավորությունը, ցավոք, գոյություն չունի։ Բացի այդ, պետական աջակցության պայմաններում նախատեսվում է, որ քաղաքացին պետք է նաև աշխատանքով ապահովվի, ինչը նույնիսկ ավելի բարդացնում է իրավիճակը։
ՀՀ կառավարության կողմից իրականացվող ձեռնարկատիրական գործունեություն սկսելու պետական աջակցության ծրագրերը ևս, իմ տեղեկացմամբ, հասանելի չեն եղել շատ արցախցիների համար։ Թեև պաշտոնական տվյալները կարող են տարբեր լինել, իմ շրջապատում նման դեպքեր գրեթե չեն գրանցվել։
Ավելի մտահոգիչ է մյուս հիմնախնդիրը՝ ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը։ Չնայած շատ արցախցիներ ունեն ՀՀ կապույտ անձնագիր, նրանց շրջանում լայնորեն տարածված է մտածելակերպը, որ այդ քայլը կարող է նրանցից խլել Արցախի հետ կապը և բռնի տեղահանվածի իրենց կարգավիճակը։
You may also like
