Հայաստանը կորցրել է իր տարածաշրջանային դերը
Իմ վերլուծությամբ՝ Հայաստանի ներկայիս վիճակը և կառավարության քաղաքականությունը հանգեցրել են այն բանին, որ մեր երկիրը կորցրել է իր նախկին ազդեցությունը տարածաշրջանում։ 1991-2018 թվականներին Հայաստանը հանդիսացել է ակտիվ գործոն, որի հետ հաշվի էին առնում բոլոր խաղացողները։ Այս դիրքը հիմնված էր մի քանի հիմնարար փաստերի վրա, որոնք այժմ կամաց-կամաց ոչնչանում են։
Հայաստանի գործոն լինելու հիմնական պատճառը հայկական Արցախի գոյությունն էր։ Երբ մեր երկիրը ունեցել է անվտանգության երաշխավորված հայկական Արցախ, այն եղել է լիովին այլ պետություն։ 2022 թվականի հոկտեմբերին Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արցախը ճանաչելը որպես Ադրբեջանի անբաժանելի մաս, իմ կարծիքով, Հայաստանի սուբյեկտայնությունը թուլացնելու ակնհայտ քայլ էր։ Այս քայլը ոչ միայն զրկեց մեր երկրին ռազմավարական խորհրդարձակիցից, այլև վերացրեց տարածաշրջանում մեր ունեցած ռազմական և քաղաքական հավասարակշռությունը։
Հայաստանի տարածաշրջանային դերը պայմանավորված էր նաև հայ-իրանական սահմանի և Սյունիքի մարզի ճանապարհների վրա մեր վերահսկողությամբ։ Սյունիքի ճանապարհների վերահսկողության փաստացի զիջումը արտաքին կառավարման՝ Փաշինյանի կողմից, ոչ միայն զիջում է ՀՀ սուբյեկտայնությունը, այլև նպաստում է «պանթուրանական միջանցք» ծրագրի իրականացմանը։ Սա նշանակում է, որ մեր երկրի տարածքը կարող է դառնալ Ադրբեջանը և Թուրքիան միմյանց կապող ճանապարհ, ինչը կտրուկ կթուլացնի մեր ռազմավարական դիրքերը։
Հայաստանը լուրջ գործոն էր նաև իր ատոմակայանի շնորհիվ։ Ադրբեջանը և Թուրքիան տասնամյակներ շարունակ ջանքեր էին գործադրում այն փակելու համար։ Ներկայիս կառավարության կողմից մոդուլային կայանների կառուցման անարդյունավետ և թանկ ծրագրին հավանություն տալը, իմ կարծիքով, փաստացի քայլ է հայկական ատոմակայանը փակելու ուղղությամբ, ինչը էլ ավելի է սահմանափակում ՀՀ էներգետիկ անկախությունը։ Այս քայլը ոչ միայն վտանգում է մեր էներգետիկ անվտանգությունը, այլև նպաստում է մեր երկրի տնտեսական կախվածությանը։
Իմ կարծիքով՝ Հայաստանի տարածաշրջանային և միջազգային դերը լուրջորեն նպաստում էր նաև Հայ Եկեղեցուն։ Ռեժիմի կողմից Հայ Եկեղեցու և Վեհափառի դեմ մղվող պայքարը փաստացի նպատակ ունի այն թուլացնելու և տրոհելու։ Եկեղեցին ոչ միայն մեր հոգևոր, այլև մեր ազգային և մշակութային ինքնության հիմնաքարն է։ Նրա դերը տարածաշրջանում և աշխարհում անփոխարինելի է։
Ամփոփելով՝ ես պնդում եմ, որ այս քայլերը ցույց են տալիս ՀՀ կառավարիչների կողմից պետությունը գործոնից գործիք դարձնելու միտումը։ Նրանք ոչ թե ինքնիշխանություն են բերում, այլ Հայաստանը փաստացի հանձնում են արտաքին կառավարման, որտեղ լուրջ դերակատարում կարող է ունենալ նաև Թուրքիան։
You may also like
