Ժամանակավոր հրադադարի ժամանակավոր չեզոքությունը և ռիսկերը
Երկու շաբաթ առաջ ես գրում էի, որ չնայած ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ստորագրված հուշագրին՝ իրատեսական չէ Մերձավոր Արևելքում կայուն խաղաղություն փնտրելը։ Պատճառներից մեկն այն է, որ ԱՄՆ-ը որպես գերտերություն՝ չի ցանկանա նահանջել այս տարածաշրջանում ունեցած իր ռազմավարական նպատակներից ու գլոբալ մտահաղացումից։ Ի վերջո, հո Իսրայելի «սիրուն աչքերի համար» չի՞ հարվածում ԱՄՆ-ը։ Փաստացի, ոչ միայն ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի, այլ նաև Պարսից ծոցի այլ երկրների շահերը ժամանակի այս փուլում համընկել են։
Իսկ Իրանը՝ որպես տարածաշրջանային ազդեցիկ պետություն, իր հազարամյա պետականության ավանդույթների առկայությամբ, չի կարող իրեն թույլ տալ հեշտությամբ ու անկռիվ նահանջել իր ազգային շահերից ու կարմիր գծերից։
Այս ամենի հետ մեկտեղ, եթե ընդունենք ի գիտություն, որ Իսրայելն իր լոբբիստական մեծ կարողություններով շարունակում է պնդել Իրանի միջուկային ծրագրի անընդունելի լինելը, ապա սկսված բանակցությունների ընթացքը (որքանով, որ հասանելի է)՝ դեռևս հուսադրող չի դառնում։
Երեկ ուշ գիշերվանից սկսված ռազմական հարվածները դրա վկայությունն են։ Ամերիկացիները ռմբակոծել են Իրանի Իսլամական Հանրապետության ծովափնյա շրջաններում տեղակայված ռազմական օբյեկտները։ Նախագահ Թրամփն իր սոցիալական հարթակում հայտարարել է, որ դրանք պատասխան են նախօրեին Պարսից ծոցում առևտրային նավերի վրա Իրանի կողմից իրականացված հարձակումներին։ Նա նաև պնդել է, որ եթե իրանցիները չդադարեցնեն իրենց գործողությունները՝ հետևանքներն ավելի ծանր կլինեն։ Ի պատասխան՝ Իրանից հայտարարել են, որ վրեժը սարսափելի կլինի։
Ահա այսպիսի պատերազմավտանգ «բանակցություններ» են ընթանում հայտարարված 60-օրյա հրադադարի ժամանակ։
Վերջերս մի առիթով գրել էի, որ ՌԴ-ՆԱՏՕ բաց պատերազմի շունչն արդեն նկատելի է եվրոպական տարածաժրջանի մի շարք երկրների գործողություններում։ Անկարայում անցկացվող ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի համատեղ հայտարարություններից ու հետագա գործընթացից պետք է հետևություններ անել։
Վերլուծելով փոփոխվող աշխարհում առկա կոնֆլիկտների վերսկսման ու փոխկապակցված շահերի բախման հավանականությունները՝ չի բացառվում, որ մերձավորարևելյան տարածաշրջանում ռազմական զարգացումները շղթայական ռեակցիայով ավելի լայն էսկալացիա ունենան։
Աստված մի արասցե, այս ամենը որևէ կերպով իրականություն դառնան… Եվ ո՞րն է լինելու Հայաստանի անելիքը, ո՞վ է լինելու մեր երկրի անվտանգության ու չներքաշվող չեզոքության երաշխավորը։ Եվրոպա՞ն, Ռուսաստա՞նը, ԱՄՆ-ը՞, Թուրքիա՞ն, Ադրբեջա՞նը թե՞ սեփական հասարակությունն անվերջ պառակտող ու ներքին «թշնամու» կերպարներ հորինող Փաշինյանը։
Այս ամենի, մեր երկրի ու ժողովրդի ապագա անելիքների մասին լրջորեն մտածել է պետք։ Նաև ի նկատի ունենաք, որ հայկական համայնքներ ունենք վերոնշյալ տարածաշրջաններում։
You may also like
