ՀԱԵ հոգևորականների ներգրավումը ընդդիմադիր դաշինքների ցուցակներում՝ ազգային պաշտպանության և քաղաքական հավասարակշռության հարց
Իրավիճակը, որտեղ Հայ Առաքելական Եկեղեցին (ՀԱԵ) համազգային ինստիտուտի նկատմամբ իշխանության կողմից իրականացվում է համակարգային ճնշում, պահանջում է աննախադեպ և հանդուգն պատասխան։ Հոգևորականների ներգրավումը ընդդիմադիր դաշինքների նախընտրական ցուցակների առաջին տասնյակներում այլևս սիմվոլիկ ժեստ չէ, այլ պաշտպանական և քաղաքականապես հիմնավորված քայլ, որն ունի մի քանի հիմնական հիմնավորում։
1. Ինստիտուցիոնալ հակադրության դեմ պաշտպանություն
Տարիներ շարունակ ՀԱԵ-ն ընդունել է հասարակական փոփոխությունների և քննադատությունների տեսքով մարտահրավերներ։ Սակայն ներկայիս իրավիճակը որակապես տարբերվում է։ Պետական իշխանությունը համակարգային մակարդակով փորձում է քաղաքականացնել եկեղեցու հեղինակազրկումը, ստեղծել հանրային հակադրություն հոգևոր ինստիտուտի նկատմամբ և վերաձևակերպել ազգային ինքնության հենարանները՝ առանց եկեղեցու։ Սա այլևս «ժամանակի մարտահրավեր» չէ, այլ իշխանության նախաձեռնած քաղաքական հակադրություն։ Եթե իշխանությունը ինստիտուցիոնալ հարձակում է իրականացնում, ապա ընդդիմությունը պարտավոր է ապահովել ինստիտուցիոնալ պաշտպանություն։
2. ՀԱԵ լեգիտիմության կապիտալիզացում
Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի հասարակական վստահության ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկը՝ 70-80%։ Պարադոքսն այն է, որ այս վստահությունը կրող հասարակական մեծամասնությունը հայտնվել է քաղաքական ճնշման թիրախում։ Ընդդիմությունը, որպես համազգային ներկայացուցչական բևեռ, պարտավոր է ինստիտուցիոնալացնել այդ վստահությունը, կապիտալիզացնել հանրային մեծամասնության դիրքավորումը և դա քաղաքականապես կիրառելի դարձնել։ Հոգևորականների ներգրավումը նշանակում է, որ ընդդիմադիր դաշինքները ցուցադրում են, որ իրենց աջակցում է ոչ միայն կուսակցական կամ քաղաքական կազմակերպություն, այլև ազգի հոգևոր հիմքը։
3. Պետություն-եկեղեցի տարանջատման սկզբունքի պաշտպանություն
Հոգևորականի մասնակցությունը կամ առաջադրումը որևէ կերպ չի հակասում հոգևոր-աշխարհիկ անջատման սկզբունքին։ Այս սկզբունքը վերաբերում է կառավարման ֆունկցիոնալ բաժանմանը, ոչ թե քաղաքացիական իրավունքների սահմանափակմանը։ Հոգևորականը, որպես ՀՀ քաղաքացի, ունի ընտրելու և ընտրվելու իրավունք։ Նրա ներգրավումը խորհրդարանում չի նշանակում եկեղեցու կառավարման ներգրավում պետության գործադիր իշխանության մեջ։ Դա նշանակում է, որ աշխարհիկ իշխանության կենտրոնական ինստիտուտում ներկայացված են ազգային արժեքները՝ ոչ միայն խորհրդանշական, այլև կոնկրետ ազդեցության մակարդակով։
4. Քաղաքական հաշվարկ և արժեքային հավասարակշռություն
Իշխանության հակաեկեղեցական քաղաքականությունը ստեղծել է արժեքային վակուում և հասարակական բևեռացում։ Հոգևորականի ներգրավումը ուղերձ է այն մեծամասնությանը, որը չի ընդունում եկեղեցու դեմ պետական ճնշումը, վերականգնում է ընդդիմության արժեքային հենարանը և ձևավորում է քաղաքական հակակշիռ՝ ոչ թե հայտարարությունների, այլ ներկայացվածության մակարդակով։ Սա պաշտպանական քայլ է՝ ինստիտուցիոնալ հակագրոհի տրամաբանությամբ։
Այս քաղաքական որոշումը պետք է դառնա խորագետ քայլ, որը կլեգիտիմացնի ընդդիմությանը, կդիրքավորի նախընտրական դաշինքներին որպես ազգային ինստիտուտների պաշտպաններ և կվերականգնի խախտված քաղաքական հավասարակշռությունը։ Այլապես կստեղծվի վտանգավոր իրավիճակ, երբ բարձր վստահությամբ համազգային ինստիտուտը մնում է քաղաքականորեն անպաշտպան։
You may also like
