Բանակի ռեֆորմացումը և կրթված երիտասարդների պահպանումը՝ Հայաստանի հիմնական ստրատեգիական խնդիրները
Հայաստանում բանակի թեմայի քննարկումը, անկախ տեսակետների տարբերությունից, միշտ հանգում է երկու հիմնարար ստրատեգիական խնդրի։ Սրանք երկրի առաջընթացի հիմնաքարերն են և հաջորդ իշխանությունների համար երկարատև, խորքային մարտահրավերներ։
Առաջին խնդիրը կրթված երիտասարդներին Հայաստանում պահելն է։ Շատերը կարծում են, որ պետք է առաջարկություններ կատարել աշխարհի լավագույն բուհերն ավարտածներին՝ նրանց վերադարձնելու համար։ Սակայն խնդիրը ոչ թե նրանց հայրենասերության կամ օտար հողերում ապրելու երազանքի մասին է, այլ՝ Հայաստանի անկարողության մասին՝ նրանց ընդունելու և զարգացնելու պոտենցիալի առումով։
Պետությունը պարզապես չունի նրանց առաջարկելու բան։ Դրսում ստացած բարձր որակավորումը Հայաստանում չի թարգմանվում համապատասխան աշխատանքի։ Շատ ոլորտներում նման աշխատանքներ և աշխատավայրեր պարզապես չկան։ Այս խնդրի լուծումը ոչ թե օրենքների կամ խրախուսումների մեջ է, այլ՝ երկրի տնտեսական և սոցիալական պոտենցիալի զգալի բարձրացման մեջ։
Ի տարբերություն Վրաստանի և Ադրբեջանի, Հայաստանում միջազգային խոշոր կորպորացիաները և տեխնոլոգիական առաջատար ուղղությունները բավարար չափով ներկայացված չեն։ Հայաստանի պոտենցիալն այնքան փոքր է, որ աշխարհի լավագույն բուհերից մեկում ուսանողի համար նույնիսկ ուսումնական ստաժ անցնելը կարող է լինել լուրջ դժվարություն։
Երկրորդ ստրատեգիական խնդիրը բանակի ռեֆորմացումն է։ Նախապատերազմյան մոդելը, որը հիմնված էր զանգվածային զորակոչի վրա, այսօրվա Հայաստանի համար ոչ միայն անիմաստ է, այլև անհնարին։ Պետությունը պետք է ձևակերպի իր ստրատեգիական պահանջարկը՝ ոչ թե պարզապես ավելի քիչ զորակոչիկներ ունենալու, այլ՝ ավելի արդյունավետ, տեխնոլոգիապես զինված և մարտունակ բանակ ունենալու։
Այս հարցում նախընտրական պոպուլիզմը վտանգավոր է։ Ծառայության ժամկետը կրճատելը ձայն ստանալու միջոց չի կարող լինել։ Իրական խնդիրը ոչ թե ժամկետների մասին է, այլ՝ բանակի նոր, ժամանակակից մոդելի ստեղծման մասին, որը կհաշվի առնի ինչպես ռազմական ռիսկերը, այնպես էլ տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը։
Այս երկու խնդիրները՝ կրթված երիտասարդների պահպանումը և բանակի ռեֆորմացումը, միմյանցից անբաժանելի են։ Բանակի ռեֆորմացումը հաջող կլինի միայն այն դեպքում, երբ երկիրը կարող է ներգրավել և պահպանել լավագույն տաղանդները՝ ոչ միայն զինված ուժերում, այլև տեխնոլոգիական, տնտեսական և քաղաքական ոլորտներում։ Եվ հակառակը՝ տնտեսական աճը և տեխնոլոգիական զարգացումը հնարավոր չեն լինի առանց ռազմական անվտանգության և հզոր բանակի։
You may also like
