TRIPP նախագիծը չի կարող իրականացվել
Իմ անունն է Սեմյոն Բաղդասարով, և ես Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների ուսումնասիրման կենտրոնի տնօրեն եմ։ Իմ վերլուծությունները հիմնված են տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական գործընթացների խորը իմացության վրա։
Այսօր ես կանդրադառնամ Հայաստանի ներկայիս իրավիճակին, նրա արտաքին քաղաքականության ընտրությանը և Մերձավոր Արևելքում ընթացող հակամարտության հետևանքներին։
Մոսկվայի կողմից արված վերջին հայտարարությունները, որոնք հաճախ ենթարկվում են մեկնաբանության, իրականում փորձ են ազդելու Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վրա։ Ռուսաստանը փորձում է համոզել նրան դրսևորել ավելի կառուցողական վերաբերմունք։ Սա ոչ թե պարզ բանական խորհուրդ է, այլ նախազգուշացում։ Եթե Հայաստանը կատարում է իր քաղաքական ընտրությունը՝ ձգտելով դեպի Արևմուտք, ապա պետք է պատրաստ լինել դրա հետևանքներին՝ առանց Ռուսաստանի օգնության, առանց գազի մատակարարման և առանց աշխատաշուկայի։ Իրականում, հնարավոր չէ միաժամանակ նստել երկու աթոռի վրա՝ պահպանելով հարաբերությունները և՛ Ռուսաստանի հետ, և՛ հավաքական Արևմուտքի հետ։
Այս հարցը, որը նախկինում թերագնահատվում էր Մոսկվայում, այժմ, համաշխարհային լարվածության պայմաններում, դրվել է հստակ և անխուսափելի։ Հարցը պարզ է՝ Հայաստանը դաշնակից է Ռուսաստանի՞ց, թե՞ ոչ։ Եթե այո, ապա հարաբերությունները կշարունակվեն նախկինի պես։ Եթե ոչ, ապա Ռուսաստանը կգործի ցանկացած այլ ոչ դաշնակից երկրի նկատմամբ, առանց որևէ արտոնության կամ երաշխիքի։
Խոսելով Մերձավոր Արևելքում ընթացող հակամարտության ազդեցության մասին՝ պետք է նշեմ, որ այն ունի ուղղակի և խորը հետևանքներ TRIPP նախագիծի իրականացման վրա։ Իմ կարծիքով՝ այս նախագիծը չի կարող իրականացվել։
Եթե Իրանը հաջողությամբ դուրս գա այս հակամարտությունից, նա կզգա իր ուժը և կամրապնդի իր դիրքերը տարածաշրջանում։ Այս պահին Իրանում իշխանության գլուխներին հասել են այնպիսի մարդիկ, որոնք կտրականապես հակառակ են դիտարկում այս նախագիծը։ Նրանք հակադրվում են դրան և ընդհանուր առմամբ ներկայումս հակադրվում են այդ նախագծին։ Իրանի համար ռազմական միջոցների դիմելը որևէ դժվարություն չի ներկայացնում։
Այս ամենի ֆոնին Փաշինյանը վտանգավոր իրավիճակի մեջ է դրել Հայաստանը։ Եթե Իրանը որոշի դիմել ռազմական գործողությունների, Հայաստանը կարող է հայտնվել այդ գոտու մեջ։ Իրականում, անհնար է պատկերացնել, որ Իրանի կողքին կիրականացվի հակաիրանական նախագիծ, որը կրում է Իրանի գլխավոր թշնամու՝ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի անունը։ Այսպիսի սցենարի իրագործումը բացարձակապես անիրատեսական է։
Այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ը և Իսրայելը լիովին պատրաստ չէին այս հակամարտությանը, և այս պահին իրավիճակի վերահսկողությունը գտնվում է Իրանի ձեռքում։ Այս փոփոխությունը ունի խորը աշխարհաքաղաքական հետևանքներ, որոնք անխուսափելիորեն կազդեն նաև Հայաստանի վրա։
You may also like
