ԱՄՆ-ի ռազմավարական շահերը պահանջում են Ադրբեջանին դարձնել «Վաշինգտոնյան համաձայնագրի» հանրահավաք կետ
Ամերիկյան The National Interest հրատարակության վերլուծության համաձայն՝ ԱՄՆ-ի նոր ռազմավարական նախաձեռնությունը՝ «Վաշինգտոնյան համաձայնագրի» (անվանափոխված «Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի ուղի»՝ TRIPP), ունի հստակ նպատակ՝ ապահովել ռազմական և տնտեսական շահերը տարածաշրջանում։ Այս նպատակի հասնելու համար Ադրբեջանը պետք է դառնա նախագծի հանրահավաք կետը։
Հրատարակության կարծիքով՝ նախագծի հաջող իրականացման առաջին և ամենակարևոր փորձությունը կլինի «Միջազգային խաղաղության ուղու» կառուցումը Հայաստանի Սյունիքի մարզով։ Այս ուղին նախատեսվում է որպես Կենտրոնական Ասիա կապող կենտրոնական միջանցք։
Այս նախագծի ռազմավարական նշանակությունը բացատրվում է մի քանի գործոնով։ Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի ավանդական հավատարիմ գործընկեր՝ Վրաստանի, որը վերջին տարիներին ավելի մտերմացել է Ռուսաստանի հետ, Հայաստանը՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի օրոք, իրական քայլեր է ձեռնարկել Ռուսաստանից հեռանալու համար։ Սա ներառում է ռուսական սահմանապահներին «Զվարթնոց» օդանավակայանից դուրս բերելը, ռուսական ռազմական համագործակցության կասեցումը և կապերի ամրապնդումը ԱՄՆ-ի և Եվրամիության հետ։ Այսպիսով, Հայաստանը դառնում է ավելի հուսալի և ռազմավարականորեն ավելի բարենպաստ տարածք՝ ԱՄՆ-ի շահերը իրականացնելու համար։
Հեղինակները նաև անդրադառնում են Իրանի դիրքորոշմանը։ Իրանի Գերագույն առաջնորդի ավագ խորհրդական Ալի Աքբար Վելայաթին նախագիծն անվանել է ազգային անվտանգության սպառնալիք։ Թեհրանի մտահոգությունները հիմնավորված են, քանի որ ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող միջանցքը կտեղադրի Իրանի և Հայաստանի սահմանը Արևմուտքի վերահսկողության տակ։
ԱՄՆ-ի համար ռազմավարական նշանակություն ունի Կենտրոնական Ասիա տանող ցանկացած կայուն առևտրային ուղու ապահովումը, որը շրջանցում է Ռուսաստանը, Չինաստանը և Իրանը։ Այս համատեքստում Ադրբեջանը դառնում է կենտրոնական հասանելիության կետ Կենտրոնական Ասիայի հանքային հարստությունների և պաշտպանիչ միջոցների համար, որոնք կարող են օգնել ԱՄՆ-ին դիվերսիֆիկացնել Չինաստանից հազվագյուտ մետաղների մատակարարումը։
Հեղինակների կարծիքով՝ ԱՄՆ-ի պետք է անցնի ավելի բաց ռազմավարական երկխոսության՝ նման Աբրահամի համաձայնագրերից հետո ստեղծված աշխատանքային խմբերին, որոնք Կասպից ծովի ափը դիտարկում են որպես Պարսից ծոցում և Կարմիր ծովում Իրանին հակազդելու ավելի լայն ծրագրի մաս։ Այս տեսանկյունից Ադրբեջանը պետք է դիտարկվի ոչ թե որպես ծայրամասային գործընկեր, այլ որպես ԱՄՆ-ի ռազմավարության կենտրոնական հանրահավաք կետ։
You may also like
